โดย: ริรินทร์

ลูกเริ่มรู้จักมือน้อยๆ นี้ในนาม "ของเล่นชิ้นใหม่" ตั้งแต่เข้าเดือนที่ 3 ของชีวิตแล้ว เพราะความที่นิ้วป้อมทั้งสิบนิ้วเคลื่อนไหวไปมาได้ ขยับขึ้นลงได้ น่าสนุกน้อยเสียเมื่อไหร่ล่ะ ด้วยเหตุนี้คุณพ่อคุณแม่จึงมักเห็นเจ้าตัวจ้อยใช้มือน้อยๆ นี้ลูบหน้าลูบตา สำรวจสิ่งต่างๆ หรือบางครั้งก็เอาเข้าปากและดูดอย่างเพลิดเพลิน

การฝึกการใช้มือของลูกเป็นสิ่งสำคัญพอๆ กับพัฒนาการด้านอื่นๆ ทีเดียวค่ะ เพราะหากแกสามารถใช้มือได้เร็วเท่าไหร่ ก็ยิ่งเป็นการเพิ่มดีกรีประสบการณ์การเรียนรู้โลกได้มากเท่านั้น...

วัย 3-5 เดือน

สนุกแบบที่ 1 * จับมือข้างหนึ่งของลูกมาแตะอีกข้างหนึ่ง พอฝึกหลายๆ ครั้งเข้าลูกจะรู้จักกำมือตัวเอง (ประมาณเดือนที่ 4)ได้บ่อยขึ้นโดยที่เราไม่ต้องช่วย การฝึกแบบนี้มีความสำคัญต่อพัฒนาการของลูกมาก เพราะเป็นการเริ่มแนะนำให้แกรู้จักมือน้อยทั้งสองข้าง ทำให้รู้จักตัวเองและแยกตัวเองออกจากสิ่งแวดล้อมได้

สนุกแบบที่ 2 * ส่งของเล่นให้ลูก เริ่มต้นด้วยการส่งให้ตรงๆ แล้วเปลี่ยนเป็นส่งทางซ้ายบ้าง ขวาบ้าง ข้างบน ข้างล่างบ้าง จากระยะทางใกล้ๆ ขยับเป็นไกลออกไป เพื่อลูกจะได้เอื้อมมือให้สุดแขน และเรียนรู้ศักยภาพของกล้ามเนื้อมืออย่างเต็มที่

สนุกแบบที่ 3 * ถือของเล่นที่ลูกชอบเคลื่อนไปมาช้าๆ ตรงหน้าแก แกจะมองตามและพยายามยื่นมือตามไปด้วย ปล่อยให้แกเลื่อนมือตามของเล่นนั้นสัก 1-2 วินาทีแล้วก็ปล่อยให้แกได้สัมผัสของเล่นนั้น

วัย 6 เดือน

สนุกแบบที่ 4 * เริ่มสอนให้ลูกหัดหยิบและคว้าของผ่านสิ่งกีดขวาง หรือของที่ซ่อนอยู่ เช่น คุณแม่อาจวางตุ๊กตาหรือของโปรดของลูกไว้ในกล่อง (ไม่ต้องปิดฝา) ลูกจะพยายามล้วงมือลงไปหยิบ การฝึกแบบนี้จะช่วยทำให้ลูกค่อยๆเข้าใจเรื่องของระยะทางมากขึ้น

สนุกแบบที่ 5 * ยื่นของที่มีด้ามยาวๆ เช่น ช้อน ถือในแนวตั้งฉาก สลับกับแนวนอน หรือเอียงบ้าง (ให้สังเกตดูว่าช่วงเดือนที่5 เวลาคว้างของแกจะแบือยื่นไปจนใกล้ของแล้วค่อยกำของนั้น แต่ในเดือนที่6 แกจะเรียนรู้มากขึ้น โดยการยื่นมือไปถึงของแล้วจึงแบมือคว้า เนื่องจากแกกะระยะได้ถูกต้องแล้ว และรู้จักการกำของคว้าของด้วยวิธีต่างๆ แล้วด้วย

สนุกแบบที่ 6 * วางกระป๋องหรือแก้วพลาสติกที่มีหูข้างเดียวไว้ตรงหน้าลูก แรกๆแกอาจใช้มือไขว้กัน มือซ้ายจับที่หูแก้ว มือขวาจับอีกด้านหนึ่ง ทีนี้ก็เป็นหน้าที่ของคุณพ่อคุณแม่ที่จะค่อยๆจับมือทั้งสองข้างของลูกมาคลำรอบแก้ว เมื่อลูกเรียนรู้สัมผัสเหล่านี้แล้ว ในไม่ช้าแกก็จะเริ่มลองใช้มือขวาจับแก้วด้านขวา มือซ้ายจับด้านซ้ายดูบ้าง วิธีนี้จะช่วยกระตุ้นให้ลูกหัดจับของที่ไม่เหมือนกันสองข้างด้วยมือทั้งสอง (กิจกรรมนี้ไม่หมูสำหรับลูกวัย 6 เดือนเลยค่ะ คงต้องให้กำลังใจกันเยอะหน่อย)

สนุกแบบที่ 7 * หัดให้ลูกรู้จักกำของหรือหยิบของบนพื้นขึ้นมา ด้วยการวางของเล่นกับพื้น โดยเลือกรูปทรงแบบตั้งก่อน เช่น แท่งสี่เหลี่ยมลูกบาศก์ กระป๋องลายการ์ตูน จากนั้นก็ค่อยๆเปลี่ยนเป็นของที่เล็กลงและมีรูปทรงที่แตกต่าง เช่น ช้อน ทัพพี จานพลาสติก (วัย 6 เดือนนี้ลูกจะยังไม่รู้จักใช้นิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้คีบของขึ้นมาเหมือนผู้ใหญ่ แกจะหยิบของโดยใช้นิ้วทั้งหมดช่วย)

ได้เทคนิควิธีฝึกไปขนาดนี้ คุณพ่อคุณแม่ก็อย่าลุยฝึกกันจนลืมสนใจพัฒนาการด้านอื่นของเจ้าตัวเล็กไปนะคะ ข้อย้ำว่าทุกอย่างทุกรายละเอียด สำคัญเท่าเทียมกันค่ะ

ฝากไว้นิด

* ในขณะที่ฝึก พยายามอย่าใส่เสื้อผ้าหรือถุงมือให้ลูก เพื่อแกจะได้สัมผัสมือตัวเองได้อย่างแท้จริง และในขณะที่ลูกนอนเล่นมือตัวเอง คุณพ่อคุณแม่อาจช่วยจับมือแกมาอยู่ตรงหน้าให้แกมองเห็นมือตัวเองด้วย

* การใช้มือของลูกวัยนี้เป็นการเรียนรู้การสัมผัส ระยะทาง รูปร่างและขนาดของสิ่งของ

* ให้สังเกตว่าถ้าลูกกระทำอาการเหล่านี้บ่อยๆ เช่น ตีของซ้ำ ๆกันหลายๆครั้ง หรือคอยแต่จะเอานิ้วเข้าปาก แสดงว่าแกกำลังบันทึกสิ่งที่แกได้เรียนรู้ (ศักยภาพของการใช้นิ้วมือ) ไว้ในสมองน้อยๆ แล้ว

จาก: